Οι πανδημικές κρίσεις αφήνουν εγκάρσια το ισχυρό αποτύπωμά τους στις κοινωνίες. Η πανδημία Covid-19 που βιώνουμε σήμερα, είναι μόνο μία από τις πολλές κρίσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα στη συγχρονία.

Το κυρίαρχο κοινωνικο-οικονομικό σύστημα αντιμετωπίζει τουλάχιστον τέσσερις μεγάλες κρίσεις: Μια υγειονομική που προκλήθηκε από την πανδημία, η οποία πυροδότησε άμεσα μια οικονομικο-κοινωνική με άγνωστες ακόμη συνέπειες για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή, και όλα αυτά εν μέσω της κορύφωσης της οικολογικής και της προσφυγικής/μεταναστευτικής κρίσης, οι οποίες βρίσκονται σε έξαρση και προφανώς δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τη συνέχιση των υφιστάμενων πολιτικών. Αυτή η διαπίστωση μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι παράλληλες αυτές κρίσεις πρέπει να αντιμετωπισθούν ταυτόχρονα.

Η κρίση του κορονοϊού αποτελεί ένα καθοριστικό συμβάν που εκθέτει την έλλειψη ετοιμότητας και ανθεκτικότητας της όλο και πιο παγκοσμιοποιημένης και διασυνδεδεμένης οικονομίας και σίγουρα θα είναι αρχή και επόμενων κοινωνικο-πολιτικών κρίσεων. Εν ολίγοις, αναδεικνύει την αδυναμία του παροντικού «κοινωνικού συμβολαίου».

Αποκαλύπτεται εκ νέου πόσο εύθραυστες είναι οι κοινωνίες, οι οικονομίες και οι δημοκρατίες μας. Είναι καιρός να αντιμετωπίσουμε τη βαθύτερη αιτία που κάνει τις κοινωνίες μας τόσο ευάλωτες, που οδηγεί στις ανισότητες κάθε είδους και  την καταστροφή του περιβάλλοντος. Όλα αυτά υποδεικνύουν μια επείγουσα ανάγκη για αναδιοργάνωση της παγκόσμιας οικονομίας με τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι πλέον στο έλεος των μηχανισμών της αγοράς.

Διανοίγονται, λοιπόν, πεδία διεκδίκησης για το ποιο θα είναι το περιεχόμενο της αλλαγής μετά την πολύπλευρη και πολυεπίπεδη κρισιακή συνθήκη που βιώνουμε και πώς αυτό θα πραγματωθεί.  Ας δώσουμε τη μάχη συλλογικά ενάντια στην απομόνωση και στη μισαλλοδοξία και υπέρ της μέριμνας για τον Άλλον, από τον αυτοπεριορισμό του καθενός για την προστασία όλων μέχρι και την υποστήριξη αξιών που θα υπερασπίσουν τη ζωή και τα δικαιώματα όλων, όπως η ισοελευθερία και η κλιματική δικαιοσύνη.

 

* Του Νίκου Ερηνάκη, Διδάσκοντα Φιλοσοφίας ΕΚΠΑ & ΑΣΚΤ, Επιστημονικού Διευθυντή Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ

[Το κείμενο περιλαμβάνεται στον συλλογικό τόμο «Αποτυπώσεις σε στιγμές κινδύνου» που κυκλοφορεί ηλεκτρονικά από τις Εκδόσεις Νήσος ]