Ο Κύκλος Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης του ΕΝΑ δημοσιεύει τη σειρά Focus ENA | Oικονομία, η οποία περιλαμβάνει flash αναλύσεις μακροοικονομικών δεικτών και μεγεθών της ελληνικής οικονομίας. Η νέα ανάλυση έχει θέμα το ισοζύγιο πληρωμών της χώρας.


 

Η ανακοίνωση, από την Τράπεζα της Ελλάδος, των προσωρινών στοιχείων για το Ισοζύγιο Πληρωμών το ενδεκάμηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2023[1], επιβεβαίωσε από τη μία τις προβλέψεις για σημαντική μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών κατά τη φετινή χρονιά, από την άλλη όμως περιείχε και ανησυχητικά στοιχεία.

Ειδικότερα το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε κατά 6.634,2 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022 και διαμορφώθηκε στα 11.833,4 εκατ. ευρώ. Μάλιστα το έλλειμμα στο ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών μειώθηκε κατά 9.177,8 εκατ. ευρώ (-52,34%) το ενδεκάμηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2023 σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2022, κυρίως εξαιτίας δυο μεταβολών:

α) της μείωσης του ελλείμματος στο ισοζύγιο καυσίμων κατά 6.085 εκατ. ευρώ (-49,05%) λόγω της σημαντικής αποκλιμάκωσης των ενεργειακών τιμών κατά το τρέχον έτος σε σύγκριση με το 2022 και

β) της αύξησης του πλεονάσματος στο ισοζύγιο υπηρεσιών κατά 2.266,9 εκατ. ευρώ (+11,91%) η οποία προήλθε, κυρίως, από την αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά 2.682,4 εκατ. ευρώ (+15,39%), οι οποίες ξεπέρασαν τα 20 δις. ευρώ. Σημειώνεται ότι σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022, οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 17,3% αν και η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μειώθηκε κατά 2,7%.[2] Συνολικά οι καθαρές εισπράξεις από την παροχή ταξιδιωτικών υπηρεσιών συνέβαλαν κατά 84,0% στο σύνολο των καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες και αντιστάθμισαν κατά 60,4% το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών.

Παρόλα αυτά το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα τόσο το 2023 όσο και το 2024, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΔΝΤ για την Ελλάδα[3], (7,1% του ΑΕΠ το 2023 και 6,4% του ΑΕΠ το 2024), ενώ σημειώνεται πως η Ελλάδα περιλαμβάνεται στις χώρες-μέλη της ΕΕ που παρουσιάζουν μεγάλες μακροοικονομικές ανισορροπίες και η κατάσταση τους παρακολουθείται στενά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.[4]

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος [κλικ στην εικόνα για μεγέθυνση]

 

Το υψηλό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι το ισοζύγιο αγαθών (χωρίς καύσιμα και πλοία) παρέμεινε έντονα ελλειμματικό και το 2023, αποδεικνύοντας για πολλοστή φορά την εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές ή/και την αδυναμία της εγχώριας παραγωγής. Συγκεκριμένα στο ενδεκάμηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2023 το έλλειμμα στο ισοζύγιο αγαθών (χωρίς καύσιμα και πλοία) ανήλθε στα 23,288,1 εκατ. ευρώ παρουσιάζοντας μικρή πτώση κατά 2,53% σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα (23.891,9 εκατ. ευρώ). Οι εισαγωγές αγαθών μειώθηκαν κατά 1.113,3 εκατ. ευρώ, όμως μείωση κατά 509,5 εκατ. ευρώ σημειώθηκε και στις εξαγωγές αγαθών (πλην καυσίμων και πλοίων). Όπως φαίνεται και στον σχετικό πίνακα, από τον Ιούνιο και μετά οι εξαγωγές αγαθών εμφανίζονται σταθερά μειωμένες σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μήνες του 2022, με αποτέλεσμα στο ενδεκάμηνο να παρουσιάζουν πτώση κατά 1,81% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Εξέλιξη που πιθανά να σχετίζεται με την οικονομική επιβράδυνση που παρατηρείται στις κυριότερες χώρες προορισμούς των ελληνικών εξαγωγών.

Πηγή: Επεξεργασία βασικών μεγεθών Ισοζυγίου Πληρωμών (μηνιαία στοιχεία) της Τράπεζας της Ελλάδος (σε εκατ. ευρώ) [κλικ στην εικόνα για μεγέθυνση]

 

Επίσης, λόγω της μεγάλης μείωσης στο έλλειμμα στο ισοζύγιο καυσίμων όπως προαναφέραμε, το έλλειμμα στο ισοζύγιο αγαθών (πλην καυσίμων και πλοίων) αντιπροσωπεύει πλέον το 78,53% του συνολικού ελλείμματος στο ισοζύγιο αγαθών έναντι 65,34% το αντίστοιχο ενδεκάμηνο του 2022.

Ένα ακόμη στοιχείο που χρήζει προσοχής είναι η σοβαρή επιβράδυνση στις επενδύσεις. Ειδικότερα την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2023, οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού, που αντιστοιχούν σε άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα, ανήλθαν σε 4.609,5 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 38,32% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022, ενώ μείωση κατά 7,59% παρουσιάζουν έναντι και του αντίστοιχου διαστήματος του 2021.

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος [κλικ στη εικόνα για μεγέθυνση]

 

[ Διαβάστε το Focus ENA Oικονομία & σε pdf ]

 

 

[1] Τράπεζα της Ελλάδος, ισοζύγιο πληρωμών, Νοέμβριος 2023

[2] Τράπεζα της Ελλάδος, ταξιδιωτικό ισοζύγιο πληρωμών, Νοέμβριος 2023

[3] IMF Executive Board Concludes 2023 Article IV Consultation with Greece

[4] Alert Mechanism Report 2024, σελ. 6

 

Τα προηγούμενα Focus ENA | Oικονομία: