Οι αλλεπάλληλες πρόσφατες κρίσεις, από τη χρηματοπιστωτική, την πανδημική και την ενεργειακή, έως την κλιματική αλλαγή, ανέδειξαν το θεμελιώδη ρόλο του κράτους και την αναγκαιότητα της δημόσιας παρέμβασης για την αντιμετώπιση των ανεπαρκειών της αγοράς.

Η παρέμβαση του κράτους κρίνεται πλέον απαραίτητη, όχι όμως μόνο για την αντιμετώπιση των αποτυχιών της αγοράς (ασύμμετρη πληροφόρηση, κόστη συναλλαγής, εξωτερικές οικονομίες), όπως συνήθως υποστηρίζεται στο πλαίσιο μιας νεοφιλελεύθερης οικονομικής προσέγγισης. Ο ρόλος ενός σύγχρονου προοδευτικού κράτους επιβάλλεται να σχεδιασθεί με γνώμονα τη διαμόρφωση και υλοποίηση ολοκληρωμένων δημόσιων πολιτικών, οι οποίες θα έχουν ως απώτερο στόχο τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και της ισόρροπης περιφερειακής ανάπτυξης, την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Στο πλαίσιο της αναβαθμισμένης κρατικής παρέμβασης, θεμελιώδη ρόλο αποκτά μια σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση, η οποία δεν θα περιορίζεται στο ρόλο του διαμεσολαβητή/διεκπεραιωτή, αλλά θα είναι σε θέση να διαμορφώνει και να υλοποιεί δημόσιες πολιτικές και μεταρρυθμίσεις που θα ανταποκρίνονται στις διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της κοινωνίας. Η αναβάθμιση του ρόλου της Δημόσιας Διοίκησης ως μηχανισμού ουσιαστικής υποστήριξης της ασκούμενης πολιτικής αποτελεί προϋπόθεση για το σχεδιασμό και την υλοποίηση δημόσιων αναπτυξιακών πολιτικών προς όφελος της κοινωνίας. Οι σχεδιαζόμενες αναπτυξιακές πολιτικές, πέραν της απαραίτητης προσαρμογής τους στις ταχύτατα μεταβαλλόμενες τεχνολογικές εξελίξεις της ψηφιακής εποχής και στις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης, είναι παράλληλα αναγκαίο να διασφαλίζουν την ισότιμη συμμετοχή των ωφελούμενων (φυσικών και νομικών προσώπων) με στόχο τη δίκαιη ανάπτυξη. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο μιας σύγχρονης προοδευτικής διακυβέρνησης, οι δημόσιες αναπτυξιακές πολιτικές οφείλουν όχι απλά να σέβονται, αλλά και να προάγουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, να συμβάλουν στην εξάλειψη κάθε μορφής διακρίσεων και να εναρμονίζονται με τις συνταγματικές αρχές του κοινωνικού κράτους δικαίου.

Από την άλλη πλευρά, βασικός στόχος μιας σύγχρονης αναπτυξιακής πολιτικής με προοδευτικό πρόσημο πρέπει να είναι η στήριξη και περαιτέρω ανάπτυξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας ως πυλώνα ανάπτυξης της οικονομίας και η αναβάθμιση του ρόλου της εργασίας, με απώτερο στόχο τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και εντέλει, την οικονομική ανάπτυξη πέρα από την «απλή» οικονομική μεγέθυνση. Η στόχευση στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της αναπτυξιακής πολιτικής, καθώς οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις συμβάλλουν διαχρονικά στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, τόσο μέσω της ίδρυσης νέων επιχειρήσεων/start-ups όσο και μέσω της ανάπτυξης υφιστάμενων επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα αποτελούν σημαντική εστία καινοτομίας και κατ’ επέκταση, νέων θέσεων εργασίας στις νέες τεχνολογίες.

Στο παρόν κείμενο παρουσιάζεται ένα πλαίσιο παρεμβάσεων αφενός για την αναβάθμιση του ρόλου της Δημόσιας Διοίκησης στην παραγωγή δημόσιων πολιτικών προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας, αφετέρου για τον σχεδιασμό μιας δίκαιης δημόσιας αναπτυξιακής πολιτικής που θα έχει ως απώτερο στόχο την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.

 

* Κείμενο εργασίας του

Τιμόθεου Ρέκκα, Οικονομολόγου, απόφοιτου Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης