Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ παρουσιάζει το 1ο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας & Πολιτικής το οποίο θα εκδίδεται ανά τρίμηνο, αντικαθιστώντας το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων που δημοσιευόταν από τον Ιούνιο του 2017.

Επισκόπηση Δελτίου

3 Ανατροπές – 3 Αβεβαιότητες – 3 Κίνδυνοι

Η πορεία των μακροοικονομικών δεικτών και των δεικτών της αγοράς εργασίας κατά το πρώτο εξάμηνο του 2019 επιβεβαιώνει τη θετική αναπτυξιακή τροχιά στην οποία έχει εισέλθει η ελληνική οικονομία.

Οι θετικές επιδόσεις ανάγονται στις πολιτικές και τις μεταρρυθμίσεις που ασκήθηκαν τα τελευταία έτη και στη θετική επίδρασή τους, δημιουργώντας ένα ιδιότυπο «carry over effect» το οποίο επεκτείνεται μετά τις εκλογές της 7ης Ιουλίου μέχρι και σήμερα. Η ένταση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας των τελευταίων ετών επιβεβαιώνεται από τις ιδιαίτερα υψηλές θετικές επιδόσεις που σημείωσε η Ελλάδα την περίοδο 2015-2019 με βάση τον δείκτη ανταπόκρισης σε μεταρρυθμίσεις του ΟΟΣΑ (Re-form responsiveness, Going for Growth 2019). Παράλληλα με την θετική πορεία των «σκληρών δεδομένων», η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των λίγων χωρών που προχώρησαν σε μια ουσιαστική προώθηση των αρχών της βιωσιμότητας και της ευημερίας και σε μια εκτεταμένη ενσωμάτωση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) στην Εθνική Αναπτυξιακή Στρατηγική.

Οι νέες κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής, όπως αυτές αποτυπώνονται στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2020 και του πρόσφατου νόμου «Επενδύω στην Ελλάδα» (ν.4635/2019) προκαλούν τρεις βασικές ανατροπές προοδευτικών πολιτικών:

  • Άνιση κατανομή φορολογικού βάρους
  • Ανταγωνιστικότητα στη βάση της μείωσης του κόστους εργασίας
  • Κατάργηση της Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής

Οι τρεις αυτές ανατροπές δημιουργούν συνθήκες οπισθοδρόμησης σε σύγκριση με προοδευτικές πολιτικές και μεταρρυθμίσεις, ακυρώνοντας τις προόδους που έχουν επιτευχθεί στην Ελλάδα για τη διαμόρφωση ενός νέου βιώσιμου παραγωγικού μοντέλου σε πλήρη εναρμόνιση με τις σύγχρονες παγκόσμιες αναπτυξιακές μεγατάσεις και προκλήσεις όπως η 4η βιομηχανική επανάσταση, η μετάβαση σε μια ουδέτερη κλιματικά οικονομία, η συμπεριληπτική ανάπτυξη και η καταπολέμηση ανισοτήτων. Η μεταρρυθμιστική οπισθοδρόμηση διαμορφώνει ένα μοντέλο «οικονομικής μεγέθυνσης μέσω υποβάθμισης» που ενσωματώνει οργανικά την υποτίμηση της εργασίας, τις κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες και την υποχώρηση των οριοθετήσεων περιβαλλοντικής φύσεως ως προϋποθέσεις και συντελεστές της «αναπτυξιακής» διαδικασίας.

Τα χαρακτηριστικά του εν λόγω μοντέλου και οι διεθνείς εξελίξεις αναδεικνύουν τρεις σημαντικές αβεβαιότητες ως προς την επίτευξη των στόχων της δημοσιονομικής και οικονομικής πολιτικής:

  • Μεγάλες προσδοκίες για αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης
  • Μεγάλες προσδοκίες για αύξηση των επενδύσεων
  • Διεθνές οικονομικό περιβάλλον

Οι ρήξεις με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και η επίμονη επαναφορά μη αποτελεσματικών πολιτικών ενέχουν, με τη σειρά τους, τρεις δυνητικούς κινδύνους:

  • Χρηματοδότηση φορολογικών ελαφρύνσεων για τις επιχειρήσεις μέσω περικοπών σε τομείς υψηλής κοινωνικής και αναπτυξιακής ανταποδοτικότητας
  • Όξυνση των εισοδηματικών ανισοτήτων
  • Παγίδευση σε ένα άνισο μοντέλο χαμηλής οικονομικής συνθετότητας

 

Η επισκόπηση του Δελτίου

Όλο το Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας & Πολιτικής

 

Ομάδα Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης ΕΝΑ
Συντονίστρια: Δρ. Ευγενία Φωτονιάτα