Με τη δίκη της Χρυσής Αυγής στο τέλος της, το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ αναδημοσιεύει τη μελέτη της Αφροδίτης Βόλη, Υπ. Δρ. Ποινικού Δικαίου του Ludwig-Maximilians-Universität München, με τίτλο «Αυτουργία Μέσω Οργανωμένων Μηχανισμών Εξουσίας: Η Περίπτωση της Χρυσής Αυγής».

Η μελέτη απηχεί την εδραιωμένη στο γερμανικό ποινικό δίκαιο θεωρία του Claus Roxin σχετικά με την έμμεση αυτουργία προσώπων που ηγούνται οργανωμένων μηχανισμών εξουσίας, συγκροτημένων προς την τέλεση εγκληματικών πράξεων.

Τα πρόσωπα αυτά υπέχουν ποινική ευθύνη ως επικεφαλής και εντολείς συγκροτημένου μηχανισμού, δια του οποίου τελούν «μακρά χειρί» εγκληματικές ενέργειες.

Λόγω του σχεδόν αυτοματοποιημένου τρόπου οργάνωσης των μηχανισμών αυτών, δεν προϋποτίθεται κατ’ ανάγκην προσωπική επικοινωνία του έμμεσου αυτουργού με τον άμεσο αυτουργό, καθώς η επικοινωνία του επικεφαλής με τα εκτελεστικά όργανα ασκείται και με εντολές προς ευρύ αριθμό ατόμων, προς ανώνυμους και ανταλλάξιμους αποδέκτες.

Η αξία της μελέτης έγκειται, μεταξύ άλλων, στο ότι οριοθετείται η έννοια του «οργανωμένου μηχανισμού εξουσίας» κατά τρόπο σαφή, που δεν διευρύνει απαράδεκτα το αξιόποινο.

Σε συμφωνία λοιπόν με τη διδασκαλία του ποινικού φιλελευθερισμού, καταφάσκεται η ποινική ευθύνη προσώπων που τελούν εγκληματικές πράξεις μέσω οργανωμένου μηχανισμού, χωρίς την προσφυγή σε ασαφείς έννοιες όπως αυτή της «εγκληματικής οργάνωσης».

Έτσι, κατά τρόπο ποινικά φιλελεύθερο, παρουσιάζεται μία δογματική που καταφάσκει την ποινική ευθύνη της ηγεσίας της Χρυσής Αυγής χωρίς να κατασκευάζει μία προβληματική διεύρυνση της συμμετοχής και χωρίς να θέτει υπό απειλή ατομικά δικαιώματα.

Αν και γερμανικής εμπνεύσεως, η θεωρία αυτή συνάδει με τον ελληνικό Ποινικό Κώδικα, ενώ υιοθετείται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και από τη νομολογία πολλών άλλων κρατών.

Η μελέτη πρωτοδημοσιεύτηκε στο γερμανικό νομικό περιοδικό Goltdammer’s Archiv (τ. Ιουνίου 2019) και σε μετάφραση στην Ποινική Δικαιοσύνη (τ. Ιουνίου 2019, σελ. 685 επ.).

 

* Προλογικό σημείωμα του Φώτη ΠαλαμιώτηΔικηγόρου LLM