Λίγα λόγια για το ΕΝΑ

Ο δημόσιος διάλογος στη χώρα μας συχνά μονοπωλείται από θεωρητικές προσεγγίσεις και απόψεις που αναπαράγουν τα βασικά προτάγματα του νεοφιλελευθέρου υποδείγματος. Η προοδευτική οπτική μοιάζει να υπο-εκπροσωπείται, ιδίως σε εγχειρήματα τεκμηριωμένης επιστημονικής ανάλυσης και επεξεργασίας εφαρμόσιμων πολιτικών. Αυτή ακριβώς η διαπίστωση μας ώθησε στη δημιουργία του ΕΝΑ: Στόχος μας ήταν να συγκροτήσουμε μια εναλλακτική δεξαμενή σκέψης, προκειμένου να καλύψουμε αυτό το κενό εκπροσώπησης του ευρύτερου προοδευτικού χώρου.

Το ΕΝΑ είναι μια ανεξάρτητη, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα πρωτοβουλία, που στηρίζεται στην οικονομική συνδρομή των μελών και των φίλων του, καθώς και σε χορηγίες και δωρεές. Στο πλαίσιο της δραστηριότητάς του, διενεργεί έρευνες κοινής γνώμης που ανιχνεύουν τάσεις και αποτυπώνουν στάσεις της ελληνικής κοινωνίας, εκπονεί μελέτες με γνώμονα την αναζήτηση πρωτότυπων λύσεων σε σύγχρονες προβληματικές, παρεμβαίνει στον δημόσιο διάλογο για τα μείζονα διακυβεύματα της εποχής μας, οργανώνοντας ημερίδες, διαλέξεις και εργαστήρια, και δημοσιεύει κείμενα εργασίας στα πεδία της οικονομίας, της πολιτικής και της κοινωνίας.

Το ΕΝΑ συνεπικουρείται στο ερευνητικό του έργο από το Γνωμοδοτικό του Συμβούλιο, που συγκροτείται με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Την επιμέλεια του ερευνητικού του προγράμματος και το συντονισμό του δικτύου συνεργατών που πλαισιώνουν τη δράση του έχει μια ομάδα βασικών συντελεστών. Τον κορμό του εγχειρήματος αποτελεί η Γενική Συνέλευση των μελών, τα οποία συναποφασίζουν στο πλαίσιο συλλογικών διαδικασιών.

Επιδίωξή μας είναι το ΕΝΑ να αποτελέσει ένα κέντρο συνδιαμόρφωσης και ανάλυσης προτάσεων εφαρμόσιμης πολιτικής αλλά και έναν ανοιχτό και ζωντανό χώρο ανταλλαγής και διάδοσης προοδευτικών απόψεων και ιδεών. Στόχος μας είναι τόσο η κριτική επανεξέταση των κυρίαρχων θεωρητικών προσεγγίσεων και των ασκούμενων πολιτικών στην Ελλάδα και την Ευρώπη όσο και η επεξεργασία εναλλακτικών προτάσεων που να απαντούν στις οξυμένες κοινωνικές ανάγκες και τις οικονομικές προκλήσεις του καιρού μας.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΝΑ παίρνει θέση στη δημόσια συζήτηση. Επιχειρεί να συμβάλει στην ανάδειξη ενός νέου αναπτυξιακού υποδείγματος και στη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο οργάνωσης μέσω της προώθησης ενός συγκροτημένου και επιστημονικά τεκμηριωμένου διαλόγου στην κατεύθυνση της δίκαιης ανάπτυξης προς όφελος των πολλών, της αναβάθμισης της εργασίας και της προάσπισης των δημόσιων αγαθών, της άρσης των ανισοτήτων αλλά και της ενίσχυσης της κοινωνικής δικαιοσύνης και της δημοκρατικής συμμετοχής των πολιτών.

Πρόθεση του Ινστιτούτου είναι να αναδείξει την κοινωνική διάσταση των οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, καθώς και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της εκάστοτε οικονομικής και πολιτικής συγκυρίας. Στην κατεύθυνση αυτή, το ΕΝΑ εκδίδει δύο ενημερωτικά Δελτία:

→ Το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων επιχειρεί να εντοπίσει και να αποτυπώσει το κοινωνικό ίχνος της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής, αξιοποιώντας, αναλύοντας και ερμηνεύοντας αξιόπιστους οικονομικούς δείκτες και επίσημα στοιχεία που αντανακλούν όχι μόνο τις επιδόσεις και την εξέλιξη βασικών μεγεθών της οικονομίας αλλά και τις επιπτώσεις τους στην ανάπτυξη και τη συλλογική ευημερία.

→ Το Δελτίο Ευρωπαϊκών Εξελίξεων καταπιάνεται με το ερώτημα «ποια Ευρώπη θέλουμε;» και με το πώς αυτή μπορεί να οικοδομηθεί, αναζητώντας προοδευτικές απαντήσεις στις ποικίλες προκλήσεις με τις οποίες βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο το ευρωπαϊκό εγχείρημα.

Στον έναν χρόνο ζωής του το ΕΝΑ:

→ Έχει διοργανώσει σειρά εκδηλώσεων σχετικά με (α) το μέλλον της Ευρώπης και την πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, την όξυνση των εθνικών ανταγωνισμών στην ευρωπαϊκή ήπειρο και την αναβίωση των εθνικισμών, (β) την πολιτική οικονομία και πρακτική του ΔΝΤ στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο, με αφορμή την εμπλοκή του στη διαχείριση της ελληνική κρίσης, αλλά και (γ) τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της γειτονικής χώρας στα Βαλκάνια και τη Μ. Ανατολή.

→ Έχει οργανώσει δημόσιες συζητήσεις σχετικά με (α) το είδος και το πρόσημο των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα σήμερα, (β) το ρόλο και το περιεχόμενο των δημόσιων πολιτικών, (γ) τα βασικά χαρακτηριστικά ενός νέου μοντέλου προοδευτικής διαχείρισης των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας και διαχείρισης των δημόσιων αγαθών, αλλά και (δ) τους όρους και τις προϋποθέσεις μιας αναθεώρησης του Συντάγματος που θα κινείται σε προοδευτική κατεύθυνση.

→ Έχει φιλοξενήσει σεμινάρια σχετικά με (α) τις πολιτικές ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, (β) τις δυνατότητες και προοπτικές επαναβιομηχάνισης σε μια χώρα με βιομηχανική υστέρηση, σε συνθήκες ψηφιακού μετασχηματισμού, (γ) τις προκλήσεις και προοπτικές για το παραγωγικό μοντέλο της χώρας ενόψει της λεγόμενης 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης, καθώς και (δ) τις ανακατατάξεις που επέφερε η οικονομική κρίση στην ελληνική κοινωνική διαστρωμάτωση και ιδίως στη σύνθεση της μεσαίας τάξης.

Επιπλέον, το ΕΝΑ έχει φιλοξενήσει γνώμες και απόψεις ακαδημαϊκών και ερευνητών, έγκριτων δημοσιογράφων και πολιτικών αναλυτών για ζητήματα της εγχώριας και ευρωπαϊκής επικαιρότητας, ενώ έχει δημοσιεύσει σειρά κειμένων εργασίας και πολιτικής σε πεδία όπως το κράτος και οι δημόσιες πολιτικές, η δημόσια επιχειρηματικότητα και η διαχείριση των δημόσιων αγαθών, το αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας και ο τουρισμός, η αγορά εργασίας και ο κατώτατος μισθός, η κοινωνική τραπεζική και ο τραπεζικός αποκλεισμός.

Το ΕΝΑ έχει, τέλος, διενεργήσει τρεις έρευνες κοινής γνώμης. Η πιο πρόσφατη καταγράφει το πώς αντιλαμβάνονται οι Έλληνες πολίτες τις σχέσεις της Ελλάδας με τις γειτονικές της χώρες. Η πρώτη αποτυπώνει τις αντιλήψεις των πολιτών σε σχέση με το πολιτικό φαινόμενο και τους φορείς του –τους πολιτικούς και τα κόμματα– αλλά και τις αξίες και τις έννοιες, τις τάσεις και τις στάσεις γύρω από τις οποίες αναπτύσσεται η πολιτική σήμερα. Στα τέλη του περασμένου έτους δημοσιοποιήθηκαν τα ευρήματα και της δεύτερης έρευνας του ΕΝΑ, που επιχειρεί να ανιχνεύσει τις εννοιολογικές και ιδεολογικές διαφορές μεταξύ παλαιού και νέου, παρωχημένου και επίκαιρου, συντήρησης και προόδου στην αντίληψη των πολιτών.

Αυτό ακριβώς το «νέο» επιδιώκει άλλωστε να εκφράσει το ΕΝΑ μέσα από τη διάνοιξη πρωτότυπων πεδίων πολιτικού και θεωρητικού αναστοχασμού, με στόχο τη διατύπωση ρεαλιστικών εναλλακτικών προτάσεων στον αντίποδα τόσο του κυρίαρχου λόγου και της αντίστοιχης πρακτικής όσο όμως και ιστορικά ξεπερασμένων μοντέλων πολιτικής.

Επιδίωξη του Ινστιτούτου είναι να λειτουργήσει ως κόμβος που θα συσπειρώσει γύρω του επιστήμονες και ερευνητές, θα ενθαρρύνει συμπράξεις με φορείς, συλλογικότητες και πρωτοβουλίες που συμμερίζονται την ίδια στόχευση και θα προωθήσει συνέργειες και συνεργασίες με ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, αξιοποιώντας τον πλούτο της παραγόμενης γνώσης προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Ena Institute