Ο τρόπος λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το φαινόμενο της διακυβερνητικής εκτροπής και το διαρκές αίτημα εκδημοκρατισμού των ευρωπαϊκών θεσμών συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, στο σεμινάριο με θέμα «Ευρωπαϊκοί θεσμοί & δημοκρατικό έλλειμμα» που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ με εισηγητή τον Διονύση Δημητρακόπουλο, Αν. Καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης και Διευθυντή του μεταπτυχιακού προγράμματος MSc European Politics & Policy στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

Ο κ. Δημητρακόπουλος αναφέρθηκε στην εισήγησή του κριτικά στην «απομάκρυνση από την αρχική ροή των πραγμάτων, την αρχική πορεία των θεσμών της ΕΕ, που ήταν η κοινοτική μέθοδος» και στη «μετατόπισή της προς το διακυβερνητισμό». Η διακυβερνητική εκτροπή συνιστά, όπως επισήμανε, «παρέκκλιση από την κανονικότητα της κοινοτικής μεθόδου υπέρ της -συχνά άτυπης ή τυπικής- επικράτησης του διακυβερνητισμού». Ο τελευταίος αποδίδει κεντρικό ρόλο στα κράτη-μέλη και στις εθνικές κυβερνήσεις έναντι των υπερεθνικών θεσμών της Ένωσης, οι οποίοι δεν διαδραματίζουν παρά μόνο δευτερεύοντα ρόλο, με αποτέλεσμα την αναπαραγωγή ιεραρχιών αντί της οικοδόμησης και εμπέδωσης ισότιμων σχέσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

Δείτε την εισήγηση του Δ. Δημητρακόπουλου

Στην άμβλυνση του φαινομένου θα μπορούσαν, κατά την εκτίμηση του εισηγητή, να συμβάλουν η μεγαλύτερη «πολιτικοποίηση» των διαδικασιών, ώστε η επιλογή των προσώπων για την πλήρωση κομβικών θέσεων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών θεσμών να είναι ανοιχτή στην πολιτική αντιπαράθεση, στη βάση συλλογικά διαμορφωμένων προγραμμάτων, καθώς και η διαφύλαξη του συστήματος των «Spitzenkandidaten» για την ανάδειξη του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (κάθε ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια προτείνει τον δικό της υποψήφιο. Ως πρόεδρος της Κομισιόν εκλέγεται τελικά ο υποψήφιος του κόμματος που θα συγκεντρώσει την πλειοψηφία των εδρών στο Ευρωκοινοβούλιο).

Η παρουσίαση του Δ. Δημητρακόπουλου στο σεμινάριο του ΕΝΑ

Κύκλοι σεμιναρίων οικονομικής, κοινωνικής & πολιτικής θεωρίας του ΕΝΑ

Τι είναι το δημόσιο χρέος; Πώς συντάσσεται ο κρατικός προϋπολογισμός; Τι σημαίνει «δημόσιο αναδιανεμητικό ασφαλιστικό σύστημα»; Γιατί και πώς αναθεωρείται το Σύνταγμα; Πώς ορίζεται ο (πολιτικός) χρόνος; Ποιοι είναι οι φορείς της (κρατικής) εξουσίας; Πού εδράζεται ο λαϊκισμός; Πώς αναδύονται τα κοινωνικά κινήματα; Μπορεί το «πλήθος» να είναι το νέο πολιτικό υποκείμενο; Τι είναι το κοινωνικό κράτος; Ποιο είναι το μέλλον της εργασίας; Πώς προστατεύεται η μητρότητα στις σύγχρονες κοινωνικές συνθήκες; Μπορεί ο πολιτισμός να συμβάλει στον κοινωνικό μετασχηματισμό;

Σε αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα θα προσπαθήσει να απαντήσει το επόμενο διάστημα το ΕΝΑ. Μέσα από τρεις παράλληλους κύκλους διαλέξεων σεμιναριακού χαρακτήρα, που απευθύνονται σε νέους φοιτητές, επιστήμονες και ερευνητές αλλά και στο ευρύτερο κοινό, θα επιχειρήσουμε να προσεγγίσουμε με πρακτικό και αναστοχαστικό τρόπο βασικές έννοιες της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής θεωρίας. Στόχος είναι να διευρύνουμε και να εμβαθύνουμε την κατανόησή μας για έννοιες που συναντούμε στην καθημερινότητά μας, προκειμένου έτσι να ξανασκεφτούμε –εκκινώντας από διαφορετικές ενδεχομένως αφετηρίες– όρους της ατομικής και συλλογικής μας εμπειρίας στο εδώ και το τώρα.

Τα σεμινάρια που έχουν πραγματοποιηθεί έως τώρα: