Τα στοιχεία μίας αριστερής-προοδευτικής εξωτερικής πολιτικής σήμερα, τα διδάγματα από την εμπειρία της «πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής» της περιόδου 2015-2019, τα επόμενα βήματα στα Βαλκάνια μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών, καθώς και τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα και οι προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν Ελλάδα και Ευρώπη συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ με θέμα «Για μια προοδευτική εξωτερική πολιτική».

Ομιλητές της εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών, ήταν ο Πρόεδρος Κίνησης «Πράττω» και πρώην Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Οικονομίας & Ανάπτυξης Γιάννης Δραγασάκης, καθώς και η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Μαριλένα Κοππά, με συντονιστή τον δημοσιογράφο Πάνο Χαρίτο.

Ο Νίκος Κοτζιάς έθεσε τέσσερις άξονες για την εξωτερική πολιτική:

  • Πρέπει να είναι ενεργητική και όχι παθητική, «κάτι που σημαίνει έχω στόχους, έχω στρατηγική και παίρνω ενεργά μέτρα προκειμένου να προωθήσω την πολιτική μου» όπως είπε.
  • Να είναι πολυδιάστατη, πολυθεματική, να συνδέει το ρεαλισμό με το όραμα.
  • Να οριοθετεί τη σχέση ανάμεσα στη λύση και το πρόβλημα. «Χρειάζεται να είμαστε σε μία λογική της λύσης. Όχι »λύση για τη λύση» ούτε λύση που να φοβόμαστε. Δεν φοβόμαστε τις λύσεις στο βαθμό που τις συγκαθορίζουμε και είμαστε ενεργητικοί για να τις υλοποιήσουμε» εξήγησε.
  • Πρέπει να είναι έξυπνη, διαβασμένη, δημοκρατική και πατριωτική.

Ο Πρόεδρος της Κίνησης «Πράττω» υπογράμμισε, ακόμη, τη σημασία της ανάδειξης της θετικής ατζέντας, έναντι της προσέγγισης της διαχείρισης των εκάστοτε προβλημάτων σε μία περιοχή. «Πατριωτισμός είναι αυτός που πετυχαίνει προς όφελος της χώρας και όχι αυτός που αποτυχαίνει, κραυγάζοντας εθνικιστικά συνθήματα» σημείωσε μεταξύ άλλων.

«Η Ελλάδα πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες. Να κάνει συναντήσεις με άλλα κράτη που είναι της ίδιας άποψης για τη σταθερότητα στα Βαλκάνια γιατί η ενεργητική εξωτερική πολιτική δεν είναι η πολιτική της απάθειας» τόνισε, σχολιάζοντας τις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με τη γαλλική στάση ως προς την ενταξιακή πορεία Βόρειας Μακεδονίας και Αλβανίας. Κατέληξε δε λέγοντας ότι «η εξωτερική πολιτική της Αριστεράς είναι μια πολιτική που πρέπει να θυσιάζει το εγώ και το είναι του για το καλό του τόπου, τη σταθερότητα, την ασφάλεια και τη συνεργασία στην περιοχή, καθώς και για μια Ευρωπαϊκή Ένωση με διαφορετική αντίληψη από αυτήν που είδαμε τις τελευταίες ημέρες».

O Γιάννης Δραγασάκης επισήμανε ότι «η αριστερή πολιτική συνίσταται στην ικανότητα να διευρύνουμε τα κάθε φορά όρια του εφικτού και να αξιοποιούμε τις δυνατότητες που με το τρόπο αυτό αποκτούμε, αποτελεσματικά υπέρ της κοινωνίας» εξηγώντας στο πλαίσιο αυτό ότι «η Συμφωνία των Πρεσπών ήταν αρχικά ένας ανέφικτος στόχος. Και ενδεχομένως θα παρέμενε ανέφικτος να δεν υπήρχε πολιτική αλλαγή τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Βόρεια Μακεδονία. Η πολιτική αλλαγή στη Βόρεια Μακεδονία ήταν μια ευκαιρία διότι αναδείχθηκε μια ηγεσία αποφασισμένη να συμβάλει στη λύση. Αλλά η ευκαιρία αυτή πιθανώς θα έμενε ανεκμετάλλευτη, όπως έμειναν και άλλες προηγουμένως, αν και στην Ελλάδα δεν είχε εκλεγεί μια κυβέρνηση έτοιμη να αξιοποιήσει την ευκαιρία, και να έχει την τόλμη και το θάρρος να αναλάβει την επίλυση ενός επιζήμιου για τη χώρας μας προβλήματος» συμπληρώνοντας ότι ήταν μία δύσκολη επιλογή δύσκολη με αναπόφευκτο πολιτικό κόστος, η οποία όμως «σήμερα δικαιώνεται πλήρως. Αποτελεί πολύτιμο κεκτημένο και για τις δυο χώρες».

«Ζώντας σε αυτήν την «εύφλεκτη» περιοχή το βασικό κίνδυνο που πρέπει να αποτρέψουμε είναι ένας συνδυασμός υφεσιακών και γεωπολιτικών εντάσεων και αρνητικών εξελίξεων στη περιοχή» τόνισε ο πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Οικονομίας & Ανάπτυξης, σημειώνοντας ότι «τον κίνδυνο αυτό δεν θα τον αντιμετωπίσουμε ούτε με λογικές περίκλειστης χώρας ούτε με λογικές αδράνειας και απραξίας. Και κατέληξε λέγοντας ότι «η εμπειρία της προηγούμενης κυβέρνησης δείχνει ότι, μια πολυδιάστατη προοδευτική εξωτερική πολιτική, βασισμένη σε αρχές, σε συνεργασίες και σε πρωτοβουλίες μπορεί ακόμη και μια δύσκολη συγκυρία να τη μετατρέψει σε ευκαιρία υπέρ της ειρήνης, της σταθερότητας, της ισότιμης συνεργασίας, προς όφελος του ελληνικού λαού και των άλλων λαών της περιοχής».

[Όλη η ομιλία του Γιάννη Δραγασάκη]

H Mαριλένα Κοππά ανέφερε τρεις διακριτές παραδόσεις εξωτερικής πολιτικής τη διεθνιστική, τη φιλοδυτική και την εθνικιστική, που «διασταυρώνονται έχοντας και στο παρελθόν οδηγήσει σε παράδοξες συμμαχίες». Και τόνισε ότι μια προοδευτική εξωτερική πολιτική πρέπει να είναι αντι-επεμβατική, ενεργητική, αντιμιλιταριστική, οικολογική/περιβαλλοντική, πολυμερής, πολυδιάστατη, πατριωτική.

Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής υπογράμμισε ότι «για τη χώρα μας τα επονομαζόμενα εθνικά ζητήματα, δηλαδή τα κρισιμότερα ζητήματα εξωτερικής απαιτούν ισχυρές συμμαχίες», επισημαίνοντας ότι «σήμερα, είναι η στιγμή για συμμαχίες που θα λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ισχύος στην περιοχή μας». Για τη Συμφωνία των Πρεσπών ανέφερε ότι «τα Βαλκάνια είναι οι φυσικοί σύμμαχοι μας. Η χώρα μας όμως πρέπει να απευθυνθεί σε αυτούς, χωρίς τον μικρομεγαλισμό της δεκαετίας ’90, όπου πριμοδοτώντας τον εθνικισμό μέσα από το Μακεδονικό πιστεύαμε ότι μπορούσαμε να είμαστε ηγέτιδα δύναμη στα Βαλκάνια. Ενώ είμαστε απλά μέρος του προβλήματος. Τώρα, με τη Συμφωνία των Πρεσπών έχουμε όλες τις προϋποθέσεις για επιβεβαίωση των συμμαχιών μας», προσθέτοντας ότι «ηΤουρκία είναι αδιαμφισβήτητα το κύριο ζήτημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής».

«Η εξωτερική μας πολιτική πρέπει να πάψει να είναι αμυντική, φοβική αλλά να ξαναγίνει μια πολιτική ανοιχτών οριζόντων» τόνισε ακόμη. Η κυρία Κοππά συμπέρανε ότι «μια προοδευτική εξωτερική πολιτική ξεκινά από μια αντίληψη που έχει τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ως βασικά αγαθά. Που στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο και στις συμμαχίες και έχει ένα όραμα για τη θέση της χώρας μας στον κόσμο, την περιοχή μνας και την ΕΕ. Που παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη ΕΕ, που παρά τα προβλήματα της, είναι το καλύτερο σχήμα που υπήρξε ποτέ. Σε μια εποχή που κανείς δεν μπορεί μόνος του, που η αυτάρκεια είναι μια αυταπάτη, μόνο μια τέτοια πολιτική μπορεί να είναι προστασία και πυξίδα στο αβέβαιο διεθνές περιβάλλον που ζούμε».

[Όλη η ομιλία της Μαριλένας Κοππά]

Η εισαγωγή του Πάνου Χαρίτου

Φωτογραφίες από την εκδήλωση